Một câu trích dẫn trên nền tảng mạng xã hội chuyên nghiệp gần đây đã thu hút sự chú ý của tôi. Nội dung như sau:
“Bố mẹ tôi bảo rằng nếu tôi nuốt kẹo cao su, nó sẽ ở trong dạ dày tôi suốt bảy năm.
Thầy cô của tôi nói rằng nếu tôi vô tình ăn phải hạt dưa hấu, một cái cây sẽ mọc lên bên trong tôi.
Tuy nhiên, không ai nói với tôi rằng nếu tôi nuốt ngược những lời cần phải nói, chúng sẽ tồn tại lâu hơn bảy năm, và phát triển hoang dại hơn bất kỳ loài cây nào.”
Điều đó gợi cho bạn suy nghĩ gì? Tôi hiểu nó có nghĩa là nếu tôi có điều gì đó trong đầu, điều gì đó làm tôi bận tâm, tốt nhất là nên bày tỏ nó thay vì giữ những lời đó trong lòng, không nói ra. Tôi không chắc mình đồng ý với điều đó – ít nhất là không phải lúc nào cũng vậy.
Có những thời điểm việc bày tỏ suy nghĩ của mình là điều chính đáng – thậm chí nên làm -, cho dù đó là một lời phàn nàn, một mối quan tâm, một ý kiến, điều gì đó khiến chúng ta tức giận, hay một vấn đề mà chúng ta bất đồng y kiến. Việc nói lên suy nghĩ của mình mang lại lợi ích, đặc biệt nếu những gì chúng ta nói có thể góp phần vào sự hiểu biết sâu sắc hơn hoặc đưa ra một góc nhìn khác.
Tuy nhiên, cũng có những lúc tốt nhất không nên nói ra suy nghĩ của chúng ta – đặc biệt nếu được nói ra trong cơn giận dữ, mà không cân nhắc tác động tiêu cực có thể xảy ra từ lời nói của chúng ta. Việc bộc lộ suy nghĩ và cảm xúc của mình có thể khiến chúng ta cảm thấy dễ chịu hơn, nhưng cũng có thể gây ra nhiều tổn thương. “5 Cũng vậy, cái lưỡi là một quan thể nhỏ, mà khoe được những việc lớn. Thử xem cái rừng lớn chừng nào mà một chút lửa có thể đốt cháy lên! 6 Cái lưỡi cũng như lửa; ấy là nơi đô hội của tội ác ở giữa các quan thể chúng ta, làm ô uế cả mình, đốt cháy cả đời người, chính mình nó đã bị lửa địa ngục đốt cháy.” (Gia-cơ 3:5-6).
Vậy đâu là sự lựa chọn đúng đắn? Chúng ta nên bày tỏ những gì mình thực sự nghĩ và cảm nhận, hay nên kiềm chế không lên tiếng vì sợ những tổn hại có thể gây ra? Câu trả lời cho điều này rất đơn giản: Nó phụ thuộc vào hoàn cảnh và điều được nói ra là gì?. Dưới đây là một số nguyên tắc để đánh giá những gì chúng ta nói và cách chúng ta nói điều đó:
Hãy sử dụng lời nói của chúng ta một cách tiết kiệm. Khi nói đến lời nói, đôi khi càng ít nói càng tốt. Càng nói nhiều, chúng ta càng có khả năng bày tỏ điều gì đó mà mình có thể hối tiếc. “19 Hễ lắm lời, vi phạm nào có thiếu; Nhưng ai cầm giữ miệng mình là khôn ngoan.” (Châm ngôn 10:19).
“ 28 Khi nín lặng, dầu người ngu dại, cũng được cầm bằng khôn ngoan; Còn kẻ nào ngậm môi miệng mình lại được kể là thông sáng.” (Châm ngôn 17:28).
Hãy nói khi chúng ta có thể mang lại lợi ích cho người khác. Lời nói của chúng ta có thể là công cụ mạnh mẽ cho điều tốt đẹp khi được sử dụng một cách khôn ngoan và đúng thời điểm. ” 29 Chớ có một lời dữ nào ra từ miệng anh em; nhưng khi đáng nói hãy nói một vài lời lành giúp ơn cho và có ích lợi cho kẻ nghe đến.” (Ê-phê-sô 4:29).
”24 Lời lành giống như tàng ong, Ngon ngọt cho tâm hồn, và khỏe mạnh cho xương cốt.” (Châm ngôn 16:24).
Hãy bày tỏ suy nghĩ của chúng ta một cách thận trọng, không vội vàng. Một số người có xu hướng nói trước khi suy nghĩ hoặc không cân nhắc tác động của những gì họ nói. “3 Kẻ canh giữ miệng mình, giữ được mạng sống mình; Nhưng kẻ nào hở môi quá, bèn bị bại hoại.” (Châm ngôn 13:3).
“19 Hỡi anh em yêu dấu, anh em biết điều đó: người nào cũng phải mau nghe mà chậm nói, chậm giận;” (Gia-cơ 1:19).
Hãy bày tỏ những ý tưởng đã được cân nhắc kỹ lưỡng. Nói năng một cách bốc đồng có thể là một thói quen xấu. Khi đã nói xong, chúng ta không thể nhấn nút “Undo” như trên máy tính. “18 Lời vô độ đâm xoi khác nào gươm; Nhưng lưỡi người khôn ngoan vốn là thuốc hay.” (Châm ngôn 12:18).
“27 Người nào kiêng lời nói mình có tri thức; Còn người có tánh ôn hàn là một người thông sáng.” (Châm ngôn 17:27).
© 2026. Robert J. Tamasy đã viết cuốn Marketplace Ambassadors: CBMC’s Continuing Legacy of Evangelism and Discipleship; Kinh doanh ở mức tốt nhất: Trí tuệ vượt thời gian từ Châm ngôn dành cho nơi làm việc ngày nay; Pursuing Life With a Shepherd’s Heart, đồng tác giả với Ken Johnson; và The Heart of Mentoring, đồng tác giả với David A. Stoddard, cùng nhiều sách và bài báo tạp chí khác. Blog hai tuần một lần của Bob là:
www.bobtamasy.blogspot.com.
Câu hỏi phản chiếu/thảo luận
Hãy nghĩ về một lần bạn quyết định không nói điều gì đó mà sau này bạn nhận ra lẽ ra điều đó nên được nói? Tại sao bạn nghĩ điều đó nên được bày tỏ – và tại sao bạn không nói ra?
Hãy nghĩ về một lần khác khi bạn đã nói ra những gì trong đầu, nhưng rồi sau đó thấy hối hận – có thể ngay lập tức? Tác động của những gì bạn đã nói lẽ ra phải giữ kín là gì?
Chúng ta sống trong một thế giới đầy lời nói, với mọi người thường nói ra bất cứ điều gì họ nghĩ đến, bất cứ khi nào họ muốn – dù là trên tin tức, talkshow, tại các cuộc mít tinh chính trị, nơi công cộng, trong các cuộc họp kinh doanh hay trong gia đình. Hậu quả của cái mà chúng ta có thể gọi là “lời nói không kiểm soát” là gì?
LƯU Ý: Nếu bạn có Kinh Thánh và muốn đọc thêm, hãy xem xét các đoạn sau:
Châm ngôn 12:18
18 Lời vô độ đâm xoi khác nào gươm; Nhưng lưỡi người khôn ngoan vốn là thuốc hay.
Ma-thi-ơ 12:36-37
36 Vả, ta bảo các ngươi, đến ngày phán xét, người ta sẽ khai ra mọi lời hư không mà mình đã nói; 37 vì bởi lời nói mà ngươi sẽ được xưng là công bình, cũng bởi lời nói mà ngươi sẽ bị phạt.
Cô-lô-se 3:8, 4:6
8 Nhưng bây giờ anh em nên trừ bỏ hết mọi sự đó, tức là sự thạnh nộ, buồn giận và hung ác. Đừng nói hành ai, chớ có một lời tục tỉu nào ra từ miệng anh em.
Cô-lô-se 4:6
6 Lời nói anh em phải có ân hậu theo luôn, và nêm thêm muối, hầu cho anh em biết nên đối đáp mỗi người là thể nào.
1 Tê-sa-lô-ni-ca 5:11
11 Vậy thì anh em hãy khuyên bảo nhau, gây dựng cho nhau, như anh em vẫn thường làm.
Gia-cơ 1:26
26 Nhược bằng có ai tưởng mình là tin đạo mà không cầm giữ lưỡi mình, nhưng lại lừa dối lòng mình, thì sự tin đạo của người hạng ấy là vô ích.
Thử thách cho tuần này
Bạn là kiểu người giao tiếp bằng lời thuộc tuýp nào? Một người nhanh chóng nói lên suy nghĩ của mình, hay một người cân nhắc lời nói trước khi nói ra?
Tuần này hãy thử gặp người bạn tin tưởng và thảo luận về vấn đề này. Có lẽ bạn nên mời gọi những lời cầu nguyện để bạn có thể thận trọng hơn trong lời nói. Hoặc bạn có thể có một người bạn hoặc đồng nghiệp có thể được hưởng lợi từ những lời phê bình mang tính xây dựng về bài phát biểu của họ.