Trong nhiều năm, lãnh đạo được xem là hệ quả tự nhiên của việc nắm giữ một vị trí quyền lực. Người ta nghĩ, nếu bạn có địa vị, bạn hẳn phải là một người lãnh đạo. Người ta cũng mặc định rằng chỉ cần nhận một chức danh, đảm nhận vai trò lãnh đạo, hoặc chuyển sang văn phòng lớn hơn thì sẽ tự động tạo ra tầm ảnh hưởng. Tuy nhiên, thực tế lại lại hoàn toàn khác.
Một chức vụ có thể mang lại quyền lực chính thức, nhưng không đảm bảo quyền lực đạo đức. Nó có thể đảm bảo sự tuân thủ từ những người mà người điều hành chịu trách nhiệm giám sát, nhưng hiếm khi đảm bảo được sự ngưỡng mộ, tin tưởng hay cam kết chân thành sẽ theo sau.
Trong lịch sử, ví dụ lớn nhất về lãnh đạo từ một người chưa từng giữ chức vụ chính trị hay chỉ huy quân đội. Chúa Giê-xu thành Nazareth đã ảnh hưởng đến con người không phải qua quyền uy Ngài sở hữu mà thông qua sự nhất quán được thể hiện giữa những gì Ngài dạy và cách Ngài sống. Khi Chúa Giê-xu tuyên bố, “ 43 Song trong các ngươi không như vậy; trái lại, hễ ai muốn làm lớn trong các ngươi, thì sẽ làm đầy tớ; 44 còn ai trong các ngươi muốn làm đầu, thì sẽ làm tôi mọi mọi người. ” (Mác 10:43-44), Ngài đã thực hiện một sự phân biệt triệt để.
Các môn đồ của Ngài vừa mới tranh giành chỗ đứng, tranh cãi xem ai trong số họ sẽ là người lớn nhất. Ngược lại, Chúa Giê-xu đã cung cấp một mô hình lãnh đạo – lãnh đạo phục vụ – thách thức các tổ chức và những nhà lãnh đạo cho đến ngày nay. Ngài đúc kết bằng lời tuyên bố: “ 45 Vì Con người đã đến không phải để người ta hầu việc mình, song để hầu việc người ta, và phó sự sống mình làm giá chuộc cho nhiều người. ” (Mác 10:45).
Tầm ảnh hưởng không phải là ép buộc người khác phải tuân theo. Mà là truyền cảm hứng để họ tin tưởng vào bản thân, vào người lãnh đạo, và vào sứ mệnh và mục tiêu chung của họ. Khi tầm ảnh hưởng mang tính chân thật, người ta không làm việc chỉ vì họ được yêu cầu. Họ làm việc vì hiểu mục đích, tin tưởng vào lãnh đạo của họ và thực sự muốn đóng góp cho điều gì đó lớn lao hơn bản thân mình.
Trong các tổ chức, sự khác biệt này rất dễ nhận ra. Thật phổ biến khi bắt gặp những nhà quản lý dựa vào chức vụ của mình để kiểm soát con người, cho rằng vì mình là “sếp,” cấp dưới không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tuân thủ những gì được chỉ đạo. Trong khi đó, những nhà lãnh đạo thực thụ là những người chinh phục người khác bằng tấm gương của chính họ. Cả hai đều có thể đạt được những kết quả đo lường được, nhưng chỉ có một bên xây dựng được đội ngũ cam kết, môi trường làm việc lành mạnh và niềm tin lâu dài.
Sự ảnh hưởng thực sự được sinh ra ở nơi sự uy tín gặp sự nhất quán. Nó lờn lên khi lời nói và hành động đi theo cùng một hướng. Sứ đồ Phao-lô đã hiểu nguyên tắc này khi ông viết cho những môn đồ Chúa Giê-xu ở Cô-rinh-tô xưa: “ 1 Hãy bắt chước tôi, cũng như chính mình tôi bắt chước Đấng Christ vậy. ” (1 Cô-rinh-tô 11:1). Phao-lô không dựa vào danh hiệu sứ đồ hay địa vị của mình như người đã trực tiếp gặp Chúa Giê-xu. Ông kêu gọi dựa vào tấm gương cuộc đời mình. Đó vẫn là tài sản lớn nhất mà bất kỳ nhà lãnh đạo nào cũng có thể sở hữu.
Người ta có thể phục tùng một chức vụ, vì sự an toàn công việc của họ phục thuộc vào điều đó. Họ có thể tôn trọng thứ bậc của tổ chức. Nhưng họ sẽ theo đuổi với sự tin cậy chân thành và cam kết chỉ dành cho người lãnh đạo mà nhân cách của người đó khơi dậy được niềm tin. Ảnh hưởng của lãnh đạo chưa bao giờ là đặc quyền chỉ dành cho những người giữ vị trí cao, những người ngồi trong những phòng làm việc sang trọng ở góc tòa nhà và có tên ở vị trí cao nhất trên sơ đồ tổ chức. Đó là trách nhiệm được giao cho tất cả những ai chọn phục vụ thay vì được phục vụ.
Cuối cùng, chức vụ đến rồi sẽ qua đi. Các tổ chức sẽ phát triển. Những cơ cấu rồi sẽ được thiết kế lại. Thế nhưng, sức ảnh hưởng mà một nhà lãnh đạo tạo ra đối với cuộc đời của mọi người có thể kéo dài qua nhiều năm tháng. Bởi vì lãnh đạo trước hết không phải là một chức vụ. Lãnh đạo là về sức ảnh hưởng — được xây dựng mỗi ngày qua nhân cách, được củng cố bằng tấm gương, và được khẳng định qua cách chúng ta đối xử với mọi người.
Vào cuối mỗi ngày, mỗi nhà lãnh đạo nên thành thật tự hỏi: Đội ngũ của tôi theo tôi đơn giản chỉ vì tôi nắm giữ một chức vụ – hay vì nếp sống của tôi khơi dậy cho họ niềm tin?
Sergio Fortes đã phục vụ CBMC Brazil hơn hai thập kỷ và cũng là thành viên Ban Quản trị CBMC Quốc tế. Là một người tận tụy theo Chúa Giêxu thành Nazareth, ông phục vụ thế giới doanh nghiệp với vai trò cố vấn và cố vấn lãnh đạo, kết hợp đức tin, lãnh đạo và phát triển con người, đồng thời tiếp tục sứ mệnh đào tạo môn đồ của Đấng Christ.
Câu hỏi phản chiếu/thảo luận
Bạn định nghĩa “lãnh đạo” như thế nào? Vậy, bạn định nghĩa “sức ảnh hưởng” như thế nào? Bạn nghĩ sự khác biệt là gì?
Tại sao bạn nghĩ khái niệm lãnh đạo bằng cách phục vụ người khác lại có vẻ xa lạ trong phần lớn thị trường hiện nay?
Có rủi ro nào khi việc quyết tâm phục vụ người khác một cách khiêm tốn có thể làm suy yếu ảnh hưởng của một người lãnh đạo không? Giải thích câu trả lời của bạn.
Hãy nghĩ về những nhà lãnh đạo truyền cảm hứng và động lực cho bạn, những người đã thành công trong việc giúp bạn phát huy tốt nhất bản thân. Họ đã thể hiện được ảnh hưởng như mô tả trong Monday Mana này chưa?
LƯU Ý: Nếu bạn có Kinh Thánh và muốn đọc thêm, hãy xem xét các đoạn sau:
Lu-ca 22:27
7 Vì một người ngồi ăn với một người hầu việc, ai là lớn hơn? Có phải là kẻ ngồi ăn không? Nhưng ta ở giữa các ngươi như kẻ hầu việc vậy.
Giăng 6:38
38 Vì ta từ trên trời xuống, chẳng phải để làm theo ý ta, nhưng làm theo ý Đấng đã sai ta đến.
Giăng 13:14-15
14 Vậy, nếu ta là Chúa là Thầy, mà đã rửa chân cho các ngươi thì các ngươi cũng nên rửa chân lẫn cho nhau. 15 Vì ta đã làm gương cho các ngươi, để các ngươi cũng làm như ta đã làm cho các ngươi.
Ga-la-ti 5:13-14
13 Hỡi anh em, anh em đã được gọi đến sự tự do, song chớ lấy sự tự do đó làm dịp cho anh em ăn ở theo tánh xác thịt, nhưng hãy lấy lòng yêu thương làm đầy tớ lẫn nhau. 14 Vì cả luật pháp chỉ tóm lại trong một lời nầy: Ngươi hãy yêu kẻ lân cận như mình.
Phi-líp 2:3-7
3 Chớ làm sự chi vì lòng tranh cạnh hoặc vì hư vinh, nhưng hãy khiêm nhường, coi người khác như tôn trọng hơn mình. 4 Mỗi một người trong anh em chớ chăm về lợi riêng mình, nhưng phải chăm về lợi kẻ khác nữa. 5 Hãy có đồng một tâm tình như Đấng Christ đã có, 6 Ngài vốn có hình Đức Chúa Trời, song chẳng coi sự bình đẳng mình với Đức Chúa Trời là sự nên nắm giữ; 7 chính Ngài đã tự bỏ mình đi, lấy hình tôi tớ và trở nên giống như loài người;
Thử thách cho tuần này
Hãy dành thời gian trong tuần này để đánh giá loại ảnh hưởng mà bạn đang có tại nơi làm việc. Dù bạn giữ vị trí cao trong công ty hoặc tổ chức, hay xếp hạng thấp hơn trong hệ thống phân cấp của công ty, bạn vẫn có thể ảnh hưởng đến những người bạn làm việc cùng.
Hãy thảo luận điều này với một người bạn, người cố vấn hoặc cố vấn đáng tin cậy và mời họ cầu nguyện khi bạn nỗ lực trở thành người có ảnh hưởng lớn cho Chúa Giê-xu Christ.