Khi tôi còn là một cậu bé, mọi người thường lặp lại câu nói, “Gậy gọc và đá sói có thể làm gãy xương của tôi, nhưng những lời nói sẽ không bao giờ làm tổn thương tôi.” Điều đó nghe có vẻ đúng, vì gậy và đá chắc chắn có thể gây sát thương thể xác. Tuy nhiên, cuộc sống đã dạy tôi rằng lời nói cũng có thể gây tổn thương; chúng tác động đến chúng ta về mặt cảm xúc và tinh thần.
Minh chứng rõ ràng nhất về điều này chính là sự phát triển và leo thang của cái được gọi là “bắt nạt trên mạng”. Nhiều cá nhân, đặc biệt là những người trẻ tuổi, đang trở thành mục tiêu của những cuộc tấn công ngôn từ tàn độc qua mạng xã hội, tin nhắn và email. Đáng buồn thay, quá nhiều trẻ em và thanh thiếu niên dễ bị tổn thương đã phải gánh chịu hậu quả những khủng hoảng tinh thần tột cùng, đôi khi dẫn đến tự tử.
Chúng ta cứ ngỡ rằng đây không phải là trường hợp trong thế giới của người trưởng thành, đặc biệt là trên thương trường, nhưng tất cả chúng ta đều biết điều đó không đúng. Trong một số bối cảnh, bạo lực bằng lời nói giữa cấp trên và cấp dưới, cũng như giữa đồng nghiệp, là một thực tế diễn ra hằng ngày. Những cơn giận dữ bùng phát, những đồng nghiệp bị hạ nhục ở nơi công cộng, những email đầy ác ý được gửi đi và việc sử dụng các hình thức giao tiếp khác để bôi nhọ người khác đã trở nên quá phổ biến.
Trong hầu hết các trường hợp, những hành vi đó nếu nhẹ thì phản tác dụng, còn nặng thì trở thành vũ khí gây ra những tổn hại nghiêm trọng ở mức tồi tệ nhất. Có lẽ đây là một lý do khiến Kinh Thánh tràn ngập những lời răn đe chống lại việc xúc phạm người khác bằng lời nói của chúng ta, dù được thốt ra bằng miệng hay trình bày dưới dạng văn bản. Cả Cựu Ước và Tân Ước đều nhắc nhở chúng ta về sức mạnh đáng kinh ngạc và nguy cơ tiềm tàng của việc sử dụng và lạm dụng từ ngữ, đặc biệt là khi nói ra. Dưới đây là một số ví dụ áp dụng cho những gì chúng ta nói ra và cả những gì chúng ta viết xuống:
Sức mạnh ẩn trong một hình hài nhỏ bé. Chúng ta không được đánh giá thấp tác động đáng kinh ngạc của những điều chúng ta nói. Chúng ta nên chọn lời nói của mình một cách khôn ngoan. “… 5 Cũng vậy, cái lưỡi là một quan thể nhỏ, mà khoe được những việc lớn. Thử xem cái rừng lớn chừng nào mà một chút lửa có thể đốt cháy lên! 6 Cái lưỡi cũng như lửa; ấy là nơi đô hội của tội ác ở giữa các quan thể chúng ta, làm ô uế cả mình, đốt cháy cả đời người, chính mình nó đã bị lửa địa ngục đốt cháy. ” (Gia-cơ 3:5-6).
Sức mạnh cho điều tốt – hay điều ác. Giống như búa có thể đóng một chiếc đinh vào gỗ nhưng cũng có thể đập nát ngón tay cái của ai đó, cái lưỡi có khả năng phục vụ và mang lại lợi ích cho người khác, hoặc đưa ra những lời chỉ trích gay gắt và ngôn ngữ xúc phạm. “ 9 Bởi cái lưỡi chúng ta khen ngợi Chúa, Cha chúng ta, và cũng bởi nó chúng ta rủa sả loài người, là loài tạo theo hình ảnh Đức-Chúa Trời. 10 Đồng một lỗ miệng mà ra cả sự khen ngợi và rủa sả! Hỡi anh em, không nên như vậy. ” (Gia-cơ 3:9-10).
Trong tầm kiểm soát của chúng ta. Cũng giống như một tay súng thiện xạ sẽ không bóp cò trường trước khi nhắm đúng mục tiêu, chúng ta hãy khôn ngoan khi nhớ rằng nếu chúng ta không cân nhắc kỹ tác động của những lời chúng ta nói hoặc viết, chúng có thể trở thành vũ khí dễ dàng thay vì là phương tiện để truyền đạt thông tin, ý tưởng và cảm xúc. Chúng ta có khả năng lựa chọn khi nào nên nói và khi nào không, cũng như những gì nên nói và và nói điều đó như thế nào. “ 19 Hễ lắm lời, vi phạm nào có thiếu; Nhưng ai cầm giữ miệng mình là khôn ngoan. ” (Châm-ngôn 10:19).
Các công cụ để khích lệ và xây dựng. Với quá nhiều tiêu cực trong thế giới của chúng ta, một nỗ lực có ý thức để kiềm chế lời nói của mình, chỉ thốt ra những lời khi chúng sẽ mang lại lợi ích tích cực cho người khác, cũng như cho chính chúng ta, có thể khiến chúng ta khác biệt nơi chúng ta làm việc theo những cách tích cực. “Chớ để bất cứ lời nói xấu nào ra khỏi miệng mình, nhưng chỉ để những lời có ích cho việc xây dựng người khác theo nhu cầu của họ, hầu cho nó có lợi cho những người lắng nghe” (Ê-phê-sô 4:29).
© năm 2026. Robert J. Tamasy đã viết Marketplace Ambassadors: CBMC’s Continuing Legacy of Evangelism and Discipleshipship; Kinh doanh tốt nhất: Trí tuệ vượt thời gian từ sách Châm Ngôn cho nơi làm việc ngày nay; Theo đuổi cuộc sống với trái tim của người chăn cừu, đồng tác giả với Ken Johnson; và The Heart of Mentoring, đồng tác giả với David A. Stoddard, và nhiều cuốn sách và bài báo tạp chí khác. Blog hai tuần một lần của Bob là: www.bobtamasy.blogspot.com.
Câu hỏi phản ánh / thảo luận
Bạn có thể nghĩ về một lần ai đó nói điều gì đó với bạn – hoặc viết điều gì đó, có thể trong một bản ghi nhớ, một email hoặc một tin nhắn – điều đó khiến bạn bị tổn thương không? Nó có tác động đến bạn như thế nào, cũng như ảnh hưởng ra sai đến mối quan hệ của bạn với người đó?
Đã bao giờ có lần bạn lỡ lời hoặc vội vàng viết điều gì đó cho người khác trong lúc hấp tấp hay giận dữ, để rồi sau đó phải nuối tiếc vì những gì mình đã nói hoặc thể hiện ra chưa? Kết quả của chuyện đó ra sao? Giờ đây khi nhìn lại, bạn nghĩ mình có thể xử lý thế nào để mọi chuyện tốt đẹp hơn?
Những phân đoạn Kinh Thánh được trích dẫn mô tả sức mạnh và tác động mà lời nói của chúng ta có thể tạo ra trong bất kỳ bối cảnh nào. Tại sao điều này đặc biệt quan trọng cần nhớ khi chúng ta phải đối mặt với các nhu cầu và áp lực của một ngày làm việc điển hình?
Khi nghĩ về những lời nói hoặc dòng chữ mang lại giá trị và hữu ích cho người nghe, đã có khi nào bạn cảm thấy đặc biệt được khích lệ hoặc nâng cao tinh thần bởi những gì một ai đó nói với mình? Điều đó ảnh hưởng đến bạn như thế nào vào thời điểm ấy – và cả trong những ngày sau đó?
LƯU Ý: Nếu bạn có Kinh Thánh và muốn đọc thêm, hãy xem xét các đoạn sau
Châm ngôn 4:24
24 Con hãy dẹp ra sự gian tà của miệng, Và bỏ cách xa con sự giả dối của môi.
Châm ngôn 10:20-21,32
- Lưỡi người công bình giống như bạc cao; Còn lòng kẻ hung ác không ra gì.
- Môi miệng người công bình nuôi dạy nhiều người; Nhưng kẻ ngu dại chết, vì thiếu trí hiểu.
Châm ngôn 11:12
12 Kẻ nào khinh dể người lân cận mình thiếu trí hiểu;
Nhưng người khôn sáng làm thinh.
Châm ngôn 13:3
3 Kẻ canh giữ miệng mình, giữ được mạng sống mình;
Nhưng kẻ nào hở môi quá, bèn bị bại hoại. Châm ngôn 15:1,23
1 Lời đáp êm nhẹ làm nguôi cơn giận; Còn lời xẳng xớm trêu thạnh nộ thêm.
23 Miệng hay đáp giỏi khiến người vui vẻ; Và lời nói phải thì lấy làm tốt biết bao!
Châm ngôn 16:13
13 Môi miệng người công bình là sự vui vẻ cho các vua; Họ ưa mến kẻ nói ngay thẳng.
Ma-thi-ơ 5:22-24
22 Song ta phán cho các ngươi: Hễ ai giận anh em mình thì đáng bị tòa án xử đoán; ai mắng anh em mình rằng: Ra-ca, thì đáng bị tòa công luận xử đoán; ai mắng anh em mình là đồ điên, thì đáng bị lửa địa ngục hành phạt. 23 Ấy vậy, nếu khi nào ngươi đem dâng của lễ nơi bàn thờ, mà nhớ lại anh em có điều gì nghịch cùng mình, 24 thì hãy để của lễ trước bàn thờ, trở về giảng hòa với anh em trước đã; rồi hãy đến dâng của lễ.
Thử thách cho tuần này
Tuần này có lẽ là một thời điểm thích hợp để mỗi chúng ta tự nhìn lại bản thân. Liệu có đôi lúc bạn đã quá vô tâm trong lời ăn tiếng nói, vô tình thốt ra hay viết xuống những điều tiêu cực, gây tổn thương cho người khác mà chẳng hề nghĩ đến sức ảnh hưởng của chúng hay không?
Đôi khi, thật khó để chúng ta có thể nhìn nhận những thiếu sót và điểm yếu của bản thân một cách khách quan. Hãy thử hỏi một người mà bạn tin tưởng, hoặc có thể là nhóm gắn kết trách nhiệm (accountability group), hay những anh em trong đội ngũ CBMC của bạn, xem họ có đánh giá bạn là một người cẩn trọng và sâu sắc trong cách giao tiếp với tha nhân hay không. Hãy mở lòng đón nhận những góp ý của họ nếu họ nhận thấy bạn vẫn còn những điểm cần phải hoàn thiện hơn.